€20,00
Olivia is een slimme, jonge vrouw met een onconventionele geest, maar haar leven is verwikkeld in afleiding en verwarring. Ze heeft moeite om los te komen uit de greep van haar bezitterige moeder, ze heeft het net uitgemaakt met haar vriend en haar baan bij de metaalsmelterij maakt haar lichamelijk ziek. Dan gebeuren er twee dingen die alles op zijn kop zetten. Ze erft van een tante een prachtig huis in Reykjavik en ze ontmoet Bé. De twee vrouwen worden geliefden, maar de aard van hun relatie is voor Olivia allesbehalve duidelijk.
In energiek, helder proza schetst Mona Høvring een intrigerend portret van een vrouw en haar stille rebellie.
‘Mona Høvring gebruikt literatuur om existentiële omstandigheden te onderzoeken. Wachtruimte in de Atlantische Oceaan laat zien wat een goede en betekenisvolle schrijfster ze is… Met een sterke wil om te zien en te begrijpen, beeldt Høvring een fundamentele onrust uit, en laat daarmee zien hoe de jacht op een relatie net zo goed een poging kan zijn om aan de eigen onrust te ontsnappen als een manier om vrede te vinden… Wat Wachtruimte in de Atlantische Oceaan zo’n goede roman maakt, is de manier waarop Høvring een personage portretteert en dit personage tegelijkertijd de ruimte en taal geeft om na te denken over het leed dat ze voelt in het leven… een roman die zich bewust is van zijn eigen literaire karakter en er in slaagt iets belangrijks over het leven te zeggen.’
– Dag og Tid
‘Verbazingwekkend, sensueel en poëtisch proza… alles is doordrongen van een buitengewone lichtheid.’
– Liberation, Frankrijk
‘De dramatische intensiteit komt voort uit de uitgesproken manier van de auteur om de stilte te laten spreken. Met snelle, efficiënte zinnen, vluchtige, vaak verrassende gedachten slaagt haar schrijven erin een sfeer te creëren die net zo uniek is als het perspectief van de hoofdpersoon. Wachtruimte in de Atlantische Oceaan trilt met volle kracht in zijn schijnbare eenvoud.’
– Le Courrier, Zwitserland
Over Omdat Venus op de dag dat ik werd geboren een alpenviooltje passeerde:
‘Een sympathiek, fascinerend werk.’
– NRC
‘Deze Noorse vertelling boeit mateloos. Intrigerende lectuur, van begin tot eind.’
– de Volkskrant
Over Iets wat helpt:
‘Een fascinerende roman.’
– Dieuwertje Mertens in Het Parool
Door Dieuwertje Mertens (Het Parool, 15 juni 2024)
In Wachtruimte in de Atlantische Oceaan van Mona Høvring zorgen een erfenis van een tante en een ontmoeting met hotelmanager Bé ervoor dat fabrieksarbeider Olivia wordt verlost van het roet. ‘Het is bijna een Assepoestersprookje.’
Wachtruimte in de Atlantische Oceaan is de derde roman die in het Nederlands werd vertaald. Eerder verschenen Omdat Venus op de dag dat ik werd geboren een alpenviooltje passeerde en Iets wat helpt. Ze is een opvallende verschijning op de vrijdagnamiddag in Café de Jaren: klein van stuk, knalblauw maatpak, rode lippen, grote lach.
“Het schrijverschap kwam pas laat in mijn leven,” vertelt Høvring. Ze heeft niet gestudeerd en werkte jaren in fabrieken en op een olieplatform. “Toen ik een jaar of 10, 11 was speelde ik bij een vriendin op zolder met de typemachine van haar vader. We speelden dat we schrijver zouden worden. Op school schreef ik ook graag, maar toen ik klaar was met school, stopte dat. Ik werkte vijf lange shifts achter elkaar in de metaalfabriek, dus ik kwam er gewoon niet aan toe.”
Op 32-jarige leeftijd besloot Høvring dat ze het toch moest proberen – ze gaf zichzelf drie jaar de tijd om gedichten te schrijven en een uitgever te vinden – maar de uitgevers zaten niet op haar werk te wachten. Toen ze op een olieplatform werkte, kreeg ze onverwacht toch bericht van een uitgeverij die haar gedichten wilde publiceren. “Ik had er al helemaal niet meer op gerekend.”
Op dat moment begon een tweede leven voor Høvring. Die bundel gaf haar een uitweg uit het arbeidersbestaan. “In de generaties voor mij behoorde het volgen van een hogere beroepsopleiding of academische studie niet tot de mogelijkheden. Ik heb in de literatuur mijn opleiding en mijn levensgeluk gevonden,” zegt ze. Het ontroert haar nog steeds. Iedere dag is ze dankbaar dat ze op deze manier kan leven, ook op de dagen waarop het schrijven tegenzit.
Ook Olivia, de verteller van Wachtruimte in de Atlantische Oceaan, is fabrieksarbeider. Ze is verantwoordelijk voor de procedures rondom de electrolyseovens in de metaalfabriek. Het roet zit tot in haar poriën. Ze krijgt zichzelf bijna niet schoongeboend.
‘Bij het aanbreken van de winter begon ik pijn in mijn botten te krijgen, een pijn die intenser was dan alle pijn die ik eerder had gevoeld. (…) Ik werd 20. Ik werd 22. Mijn leven draaide vooral om werk, gloeiend aluminium, hitte, zweet en af en toe op vrijdag doorzakken, een paar vrijblijvende omhelzingen en slaap, uitputtende slaap, slaap zonder rust,’ vertelt Olivia, wier leven elementen van Høvrings eigen leven bevat.
Waar begon de roman voor u?
“Eerst had ik een naam: Olivia, en daarna een beginzin: ‘Mijn tante werd op een maandag begraven.’ Ik weet nooit van tevoren wat ik ga schrijven. Ik wist alleen: deze jonge vrouw werkt in een fabriek en ik wil haar een uitweg bieden. Als ik een beginzin heb, is het enige wat ik moet doen: heel goed luisteren naar de gebeurtenissen die zich tonen en die volg ik dan.”
Uw hoofdpersonages zijn vaak jonge, eenzame vrouwen die een beetje vast lijken te zitten.
“Ik schrijf graag coming-of-ageverhalen. Als er een personage van mijn leeftijd op mijn deur zou kloppen, zou ik haar ook binnenlaten,” lacht ze. “Zonder gekheid: hoewel mijn romans over jonge vrouwen gaan, is het zoeken naar richting en betekenis een vormende uitdaging voor iedereen. Ik ben buitengewoon geïnteresseerd in de verschillende vormen van hulp en strategieën die mijn personages hierbij toepassen.”
Hoewel het vertelperspectief bij Olivia ligt, weten we niet precies wat er in haar omgaat. Weet u dat wel?
“Olivia is geen toegankelijk personage. Ze is hard en gedesillusioneerd. Ze zit in zichzelf opgesloten. Ze vertrouwt de mensen om zich heen niet. Als ze Bé ontmoet, is ze plotseling kwetsbaar. Ze weet helemaal niet hoe ze daarmee moet omgaan.”
De Deense auteur Helle Helle vertelde me eens dat ze niet weet hoe haar personages eruitzien en waarom ze zo handelen. Ze weet alleen wat ze zeggen en doen. Herkent u dat?
“Ik bewonder Helle Helle heel erg. Ze is een van mijn favoriete auteurs. Je zou kunnen zeggen dat de stem van Olivia bijna gedempt is. Het is alsof ze me steeds kleine geheimen toont, die iets beter verklaren wat ze denkt. Bijna al mijn personages zijn ambivalent. Ze zijn strijdvaardig, eervol, kwetsbaar en gestrest. Ze bieden zichzelf aan, om er vervolgens vandoor te gaan.’
“Het zijn vertellers met een dunne huid. Ze voelen zich blootgesteld aan de blik van de ander, maar ook aan hun eigen kritische blik. Ik vind ze verontrustend en vervelend, maar ook ontzettend interessant. Een van de vragen die hen bezighoudt is: hoe moet ik in de wereld zijn als seksueel wezen en als liefhebbend mens?”
De relatie die Olivia met haar moeder heeft, is moeizaam. Ze voorkomt dat Olivia gaat studeren. Heeft haar moeder haar leven geruïneerd?
“Olivia’s moeder is egoïstisch. Ze is iemand van het uiterlijke vertoon. Ze kleedt zich mooi, zoekt aandacht van mannen. Ze denkt dat Olivia’s leven goed afloopt als ze een man vindt. Ik zou niet zeggen dat ze haar leven heeft geruïneerd, maar ze heeft een heel andere levenshouding. Ze zou het bijvoorbeeld verschrikkelijk vinden als ze wist dat Bé niet gewoon een vriendin, maar de geliefde van Olivia is.”
Pas als Olivia het huis van haar tante in IJsland erft en ze Bé ontmoet, komt ze in beweging.
“Dat zijn de uitwegen die ik haar heb geboden. Die gunde ik haar. Het is bijna een Assepoestersprookje. Van de hete fabriek met al dat vuil, belandt ze in een witte villa met zwembad in een koel land vol warmwaterbaden. Het is zuiverend. Ik was benieuwd wat die omgeving en die liefde voor haar zouden betekenen. Hoe gaat ze daarmee om?”
Aan het begin van de roman heeft Olivia nog een relatie met een man, maar ze lijkt zich toch meer tot vrouwen aangetrokken te voelen. Haar seksualiteit is echter eerder een gegeven dan nadrukkelijk onderdeel van haar identiteit.
“Waarom zou ik het normale abnormaal maken? Olivia heeft geen problemen met haar seksualiteit. Haar seksuele ontmoetingen hebben een groot helend potentieel. Ik zie het als het tegenovergestelde van trauma en pijn. Ik denk dat mijn personages in seks troost en verheffing vinden.”
Bij al uw romans heb ik de indruk dat het echte verhaal tussen de regels staat.
“Dat heeft er ook mee te maken dat ik een groot vertrouwen in de lezer geniet. Ik ben zo vaak aangenaam verrast door het gegeven dat ze zoveel meer begrijpen dan ik op papier heb gezet. Ik houd er niet van om mysterieus te doen. Ik wil mijn lezers niet in het duister laten tasten; het verhaal moet helder zijn. Ik schrijf in korte, heldere zinnen die het portret van een vrouw zichtbaar maken. Maar in mijn boeken draait het meer om de sfeer en de tactiele ervaring van het zijn van deze vrouw.”
Anderen kochten ook:
